Rivieren. Meren. Het IJsselmeer. Een groot deel van ons drinkwater begint zijn reis als oppervlaktewater, voordat het wordt gezuiverd en via de leidingen bij jou thuis aankomt. Het Drinkwaterplatform beschreef eerlijk wat de situatie is. De kwaliteit van oppervlaktewater is de afgelopen dertig jaar op sommige punten verbeterd, maar het optimisme wordt snel getemperd door een groeiende lijst van nieuwe stoffen waarover we nog nauwelijks iets weten.
Meer dan 150 stoffen aangetroffen
In het Nederlandse oppervlaktewater worden meer dan 150 verschillende verontreinigende stoffen aangetroffen. Bestrijdingsmiddelen, geneesmiddelen, industriele chemicalien, hormoonverstorende stoffen. Sommige zijn al tientallen jaren bekend. Maar een groot deel zijn relatief nieuwe verbindingen waarvoor nog geen wettelijke normen bestaan, en dus ook geen meetverplichting.
De Maas was in 2011 nog 32 dagen per jaar te vervuild om als drinkwaterbron te gebruiken. In 2016 was dat al opgelopen naar 47 dagen. Bijna een kwart van het jaar dus. Op zulke momenten moeten drinkwaterbedrijven overschakelen op andere bronnen of extra zuivering inzetten, want het water rechtstreeks gebruiken is dan simpelweg niet verantwoord.
Incidenten die het systeem op de proef stellen
Het zijn niet alleen de sluipende, langzame verontreinigingen die zorgen baren. Soms is er een acuut incident. De GenX-affaire rondom Chemours in Dordrecht liet zien hoe een industriele lozing jarenlang onopgemerkt kon blijven. Pyrazool, een chemische stof uit de landbouw, veroorzaakte incidenten in de Maas die drinkwaterbedrijven noopten tot spoedmaatregelen. En bij elk incident is de kernvraag dezelfde: hoelang was dit al aan de gang, en wat hebben mensen in de tussentijd gedronken?
“Op papier lijkt het goed geregeld. In de praktijk gaat het te vaak mis.”
Drinkwaterplatform.nl
Verbetering en verslechtering tegelijk
Fosfaat en bepaalde zware metalen zitten er vandaag de dag aantoonbaar minder in dan dertig jaar geleden. Strengere Europese regelgeving werkt. Maar tegelijkertijd zorgt de opkomst van nieuwe chemische verbindingen voor een tegenbeweging. De industrie produceert jaarlijks duizenden nieuwe stoffen. Drinkwaterbedrijven kunnen onmogelijk al die stoffen monitoren, laat staan erop filteren.
Verbetering
- Minder fosfaat dan 30 jaar geleden
- Minder zware metalen in rivieren
- Strengere EU-normen voor bekende stoffen
- Betere meetmethoden beschikbaar
Verslechtering
- 150+ stoffen aangetroffen
- Maas vaker te vervuild voor inname
- Nieuwe chemicalien zonder norm
- Incidenten (GenX, pyrazool) nemen toe
Wat dit voor jou betekent
De drinkwaterbedrijven doen hun uiterste best. Er wordt gezuiverd, gemonitord en bijgestuurd. Maar ze werken altijd reactief: pas als een stof is aangetoond en er een norm voor is vastgesteld, kan er op worden gefilterd. Voor de duizenden stoffen waarvoor dat nog niet is geregeld, is er simpelweg geen vangrnet op nationaal niveau.
Dat is precies waarom ik geloof in het principe van zelf de regie houden over dat laatste stukje van de keten. Niet als wantrouwen, maar als verantwoordelijkheid. Het volledige Drinkwaterplatform-artikel over oppervlaktewater lees je hier.
Groet, Dennis
Klaar voor echt zuiver water?
Ontdek het Water Blessings systeem en bestel direct in de webshop.
