PFAS uit kraanwater filteren: wat werkt en wat niet
PFAS staat volop in het nieuws en dat roept meteen de vraag op of je kraanwater wel veilig is. Ik ben de echte cijfers gaan uitzoeken, inclusief de vraag welk filter er daadwerkelijk iets aan doet.
Alles hierboven en hieronder is uitgezocht, RIVM-cijfers, normen, onderzoeken. Nuttig om te weten. Maar ik ga je niet wijsmaken dat een onderzoek het laatste woord heeft. Onderzoeken worden tegengesproken, herzien, soms na jaren onderuitgehaald. Wie alleen op papier vertrouwt, mist iets.
Er is voor mij maar één echt betrouwbare meting: proeven en voelen wat water met je doet. Ik dronk jarenlang gewoon kraanwater, zonder er iets bij te voelen. Pas na een periode van detox en persoonlijke ontwikkeling kreeg ik weerstand tegen dat kraanwater. Ik kan je niet met een grafiek laten zien waarom, ik voelde het gewoon.
Het doet me denken aan een sjamaan in het oerwoud die je vertelt welk plantje goed is als oogmedicijn. Vraag je hoe hij dat weet, dan zegt hij: “dat vertellen de planten ons.” Geen laboratorium, geen peer review, en toch klopt het al generaties. Sommige kennis laat zich niet vangen in een onderzoek. Dat maakt het niet minder waar.
Iedereen die via mij een systeem heeft aangeschaft, is tot nu toe blij met die stap.
Zelf drink ik trouwens nooit water zonder zout erin, ook mijn eigen gefilterde water niet. Je hebt namelijk veel meer mineralen nodig dan je denkt of weet. Dat is mijn manier, geen voorschrift voor jou. Ik neem óf zout óf wat ze elektrolyten noemen, gewoon een zuiver poedertje met een beetje smaak. En lekker koud? Dan is het net een frisdrank, maar dan gezond!
Dus naast alle cijfers op deze pagina: proef en voel zelf. Dat is de enige test die je zelf kunt doen.
Het korte antwoord: vanaf 12 januari 2026 moet drinkwater in de hele EU voldoen aan een wettelijke norm van 0,1 microgram per liter voor de som van 20 PFAS-stoffen. Volgens het RIVM voldoet Nederlands kraanwater daar nu al aan.
Het RIVM hanteert zelf een veel strengere gezondheidskundige richtwaarde. Via kraanwater alleen blijf je daar doorgaans onder, maar tel je voeding erbij op, dan kom je er volgens het RIVM voor veel mensen wel overheen. Filteren is dus geen noodzaak volgens de overheid, wel een manier om je eigen aandeel te verlagen.
Wat is PFAS eigenlijk?
PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen, een groep van duizenden door de mens gemaakte chemicaliën die sinds de jaren veertig gebruikt worden in onder meer antiaanbaklagen, waterafstotende kleding, blusschuim en verpakkingsmateriaal. Ze zijn populair omdat ze vet, water en vuil afstoten.
Datzelfde eigenschap is het probleem: PFAS breekt in het milieu vrijwel niet af. Vandaar de bijnaam “forever chemicals”. De stoffen komen via lozingen, regen en bodem uiteindelijk ook in oppervlaktewater en drinkwaterbronnen terecht.
In Nederland is vooral de historische lozing van GenX door Chemours bij Dordrecht bekend geworden. GenX is een van de duizenden PFAS-varianten en werd juist ontwikkeld als vervanger van het inmiddels verboden PFOA. Dat maakt “PFAS uit je water” geen abstract chemieprobleem, maar iets met een concrete, traceerbare bron in de rivieren waar een deel van ons drinkwater vandaan komt.
De normen op een rij
Er bestaan twee verschillende getallen, en ze worden vaak door elkaar gebruikt. Dat is precies waar de verwarring vandaan komt.
| Norm | Waarde | Status |
|---|---|---|
| EU Drinkwaterrichtlijn, som van 20 PFAS | 0,1 microgram per liter (100 ng/L) | Wettelijk verplicht per 12 januari 2026, NL voldoet volgens RIVM al |
| EU Drinkwaterrichtlijn, totaal PFAS | 0,5 microgram per liter | Alternatieve wettelijke parameter, NL koos voor de PFAS-20-norm hierboven |
| RIVM gezondheidskundige richtwaarde | 4,4 nanogram PEQ per liter | Geen wettelijke norm, gebaseerd op EFSA-advies uit 2020, aanzienlijk strenger |
Het verschil is groot: de RIVM-richtwaarde ligt ruim twintig keer lager dan de wettelijke norm. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat past het Drinkwaterbesluit hier nog niet op aan, in afwachting van een advies van de Wereldgezondheidsorganisatie dat in de loop van 2026 wordt verwacht.
Belangrijk detail uit het RIVM-onderzoek: via kraanwater alleen blijf je doorgaans onder die strenge richtwaarde. Reken je voeding erbij op, waar volgens het RIVM ongeveer driekwart van de blootstelling vandaan komt, dan kom je er voor een deel van de mensen wel overheen. Kraanwater is dus niet de hoofdoorzaak, maar wel het enige deel dat je met een filter zelf kunt beïnvloeden.
Er is ook een regionaal verschil. West-Nederland, waar drinkwater vaker uit rivierwater wordt gemaakt, meet gemiddeld hogere PFAS-waarden dan Oost- en Zuid-Nederland, waar drinkwater overwegend uit grondwater komt.
Wat een filter tegen PFAS wel en niet doet
Hier gaat het regelmatig mis in verkoopverhalen, in beide richtingen. Drie beweringen die ik vaak tegenkom, langsgelopen.
“Elk waterfilter haalt PFAS uit je water”
Nee. Een simpele filterkan of kraanfilter is meestal getest op smaak, chloor en kalk, niet automatisch op PFAS. Of een filter dat doet, hangt af van het materiaal en de opbouw, met name of er een koolstoflaag met voldoende contacttijd in zit. Vraag altijd naar een onafhankelijk testrapport in plaats van op de verpakking af te gaan.
“Water koken haalt PFAS eruit”
Ook niet. PFAS is niet vluchtig, dus het verdampt niet mee met de waterdamp. Sterker nog, bij langdurig koken verdampt er water terwijl de PFAS blijft zitten, waardoor de concentratie in wat overblijft juist iets kan stijgen. Koken helpt wel tegen bacteriën en virussen, dat is een ander probleem met een andere oplossing.
“Alleen omgekeerde osmose werkt tegen PFAS”
Omgekeerde osmose is de breedst onderbouwde methode en verwijdert vrijwel alle PFAS-varianten, maar het is niet de enige die werkt. Actieve kool en ionenwisseling kunnen ook effectief zijn, mits de opbouw en contacttijd voldoende zijn. Het verschil zit ‘m niet in de techniek op de verpakking, maar in of iemand het daadwerkelijk heeft laten testen.
De zin die je overal zou moeten tegenkomen
Geen enkel huishoudfilter haalt 100 procent van alle PFAS-varianten weg, en een verkoper die dat wel belooft, belooft te veel. Er zijn duizenden PFAS-varianten en niemand test op ze allemaal. Vraag naar het testrapport en kijk op welke specifieke stoffen er getest is, dat is het enige harde bewijs dat je kunt controleren.
Het testrapport van onze eigen systemen
De Aqualine-systemen die ik verkoop zijn onafhankelijk getest door een Duits laboratorium en de Vrije Universiteit Amsterdam. Gemiddeld wordt meer dan 99 procent van GenX en PFAS verwijderd, samen met bacteriën, microplastics, zware metalen, hormoonresten, medicijnresten en pesticiden.
Waarom ik het testrapport laat zien, niet alleen het percentage
Een percentage op een pagina is makkelijk te typen. Een testrapport van een onafhankelijk lab is dat niet. Daarom staat het rapport hier gewoon open, in plaats van dat ik je op mijn woord moet geloven.
Ook hier geldt de disclaimer hierboven: meer dan 99 procent is niet 100 procent, en het testrapport dekt de geteste stoffen, niet elke denkbare PFAS-variant. Het is het eerlijkste bewijs dat ik kan geven, geen garantie op nul.
Wanneer een filter tegen PFAS zin heeft
Volgens het RIVM is Nederlands kraanwater veilig om te drinken. Filteren is dus geen noodzaak, maar dat betekent niet dat het nutteloos is. Een paar situaties waarin het volgens de eigen RIVM-cijfers wel degelijk uitmaakt:
- Je woont in West-Nederland. Drinkwater dat uit rivierwater wordt gemaakt, meet gemiddeld hoger dan drinkwater uit grondwater. Check bij je eigen waterbedrijf welke bron zij gebruiken.
- Je telt voeding en water bij elkaar op. Het RIVM wijst erop dat de gecombineerde blootstelling via voeding én drinkwater voor een deel van de bevolking boven de gezondheidskundige richtwaarde uitkomt. Je voeding pas je niet zomaar aan, je drinkwater wel.
- Je wilt liever niet wachten op wetgeving die nog moet volgen. De strengere RIVM-richtwaarde is nog geen wettelijke norm en dat kan nog jaren duren. Wie liever nu al onder die strengere waarde blijft, kan dat met een goed getest filter zelf regelen.
En een situatie waarin het weinig toevoegt: als je vooral benieuwd bent naar PFAS omdat het in het nieuws was, zonder dat je in een risicogebied woont. Dan is de winst klein, en mag de keuze voor een filter net zo goed om smaak en de andere stoffen gaan die het verwijdert.
Kies je systeem
Alle drie de glazen systemen gebruiken hetzelfde geteste filtratieproces, het verschil zit in de capaciteit. Klik op een systeem voor prijs, specificaties en het testrapport.
Vragen die ik vaak krijg
Volgens het RIVM wel. Het kraanwater voldoet aan de wettelijke EU-norm die per 12 januari 2026 verplicht is, en het RIVM geeft aan dat je kraanwater veilig kunt blijven drinken. De zorg zit ‘m in de gecombineerde blootstelling via voeding én water, niet in drinkwater op zichzelf.
De wettelijke EU-norm ligt op 0,1 microgram per liter voor de som van 20 PFAS-stoffen. De RIVM-richtwaarde is een eigen, niet-wettelijke advieswaarde van 4,4 nanogram per liter, ruim twintig keer strenger, gebaseerd op nieuwer EFSA-onderzoek uit 2020.
Nee. PFAS is niet vluchtig en verdampt niet mee. Bij lang koken kan de concentratie in het overgebleven water zelfs iets stijgen omdat er water verdampt. Koken helpt tegen bacteriën en virussen, niet tegen PFAS.
Omgekeerde osmose is het breedst onderbouwd. Filters met actieve kool of ionenwisseling kunnen ook werken, mits de opbouw en contacttijd voldoende zijn. Ga niet af op de techniek alleen, vraag naar een onafhankelijk testrapport op de specifieke stoffen.
Nee, en geen enkel huishoudfilter kan dat beloven. Onafhankelijk lab- en universiteitsonderzoek laat gemiddeld meer dan 99 procent verwijdering van PFAS en GenX zien op de geteste stoffen. Het testrapport staat open op deze pagina.
Gemiddeld in West-Nederland, waar drinkwater vaker uit rivierwater wordt gemaakt. Oost- en Zuid-Nederland, met overwegend grondwater als bron, meten gemiddeld lager. Je eigen waterbedrijf kan vertellen welke bron voor jouw water gebruikt wordt.
Schoon water, met het bewijs erbij
Op waterfilter kopen zet ik alle filtertypes eerlijk naast elkaar, inclusief wanneer een ander type beter bij je past dan een zwaartekrachtsysteem.
Benieuwd wat er allemaal precies uit je water gehaald wordt? Dat staat per systeem op de productpagina’s, met hetzelfde testrapport.
Lees ook: waterfilter zonder stroom, alkalisch water en het hele overzicht op alles over water.
Bekijk de systemenBronnen
De cijfers op deze pagina komen uit de volgende bronnen, zodat je ze zelf kunt nakijken.
- RIVM, PFAS in drinkwater, rivm.nl/pfas/drinkwater (geraadpleegd augustus 2026).
- RIVM, PFAS in Nederlands drinkwater vergeleken met de nieuwe Europese Drinkwaterrichtlijn en relatie met gezondheidskundige grenswaarde van EFSA.
- Europese Drinkwaterrichtlijn (EU) 2020/2184, geïmplementeerd in het Nederlandse Drinkwaterbesluit, verplichte PFAS-normen per 12 januari 2026.
- EFSA, gezondheidskundige grenswaarde voor PFAS uit 2020, basis voor de RIVM-richtwaarde van 4,4 ng PEQ/L.
- Onafhankelijk testrapport PFAS/GenX-verwijdering Water Blessings-filtratie, Duits laboratorium en Vrije Universiteit Amsterdam. .
Onafhankelijk testrapport PFAS/GenX-verwijdering. Open in volledig formaat →